Ondernemen op een zinkend schip

Ondernemers in zwaar weer denken dat ze aan de goden zijn overgeleverd. Te vaak geven ze het roer uit handen en veroorzaken ze veel meer problemen dan nodig is, want als er ergens verstandige beslissingen gemaakt kunnen worden, is het wel op een zinkend schip. Serena Scholte, oprichter van de Feniksgroep, zette het thema ‘failliet gaan' opnieuw op de kaart.

Er zitten miljonairs en soms zelfs multimiljonairs tussen, maar in de ronde tafel-bijeenkomsten van Serena Scholte is daar weinig van te merken. Hun krijtstrepen pak hebben ze nog aan maar daar is dan ook alles mee gezegd. Hun branie zijn ze kwijt. Het is nederigheid troef in de klasjes van de Feniksgroep met als thema ‘Kom sterker uit een (dreigend) faillissement'. Scholte: "Er zitten geen bralapen tussen, dat is heel apart. Alsof ze stuk voor stuk een wake up-call hebben gehad. Een kopje koffie drinken met hun vrouw vinden ze waardevoller dan al het geld van de hele wereld."

Het is dan ook niet niks wat ondernemers overkomt als ze failliet gaan. Geen vernedering blijft hen bespaard. De deur van hun pand wordt vergrendeld. Hun eigen post mogen ze niet meer openen. De curator is bezig hen kaal te plukken en de vrienden die ooit rijendik aan hun voordeur stonden zijn ineens in geen velden of wegen te bekennen. Welnu, dat is niet best voor het zelfvertrouwen. Gelukkig hoeft u, installateur in zwaar weer, het wiel niet zelf uit te vinden. De Feniksgroep organiseert bijeenkomsten over het voorkomen of afwikkelen van faillissementen en een nieuwe start maken.

Aan de drank
Het aantal faillissementen steeg in het eerste kwartaal van 2013 met 48 procent naar 3.143. Dat blijkt uit de nieuwste cijfers van de Kamer van Koophandel. Ook installatiebedrijven ontspringen de dans niet. De willekeurige lijst met namen van installateurs is lang. Ze heten De Boer, Meijer, Schipper & Faay, Besselink, Corbeek-Resink, De Jong, Rias of Schots. "Ik schat dat er wekelijks twee installatiebedrijven failliet gaan", aldus Serena Scholte. Hoeveel het er precies zijn? Belangstellenden kunnen naar hartelust turven op Faillissementsdossier.nl.

Op de dag van het interview zou Scholte eigenlijk een lezing geven op de Week van de Ondernemer. De belangstelling viel tegen, de lezing werd geannuleerd en Scholte had plotseling tijd over. Het tekent het taboe dat nog steeds rust op failliet gaan. Het regent faillissementen maar een van de weinige gespecialiseerde dienstverleners krijgt de zaal niet vol. Ondernemers schamen zich er nog steeds voor en durven hun gezicht niet te laten zien. Dat is precies de reden dat Scholte in maart 2012 de Fenikscampagne begon. Het taboe op failliet gaan moest nodig doorbroken worden.

Scholte formeerde een multidisciplinair team dat alle aspecten van de problematiek belicht. Een accountant, een coach en twee bedrijfsadviseurs zijn stand-by om samen met de ondernemer te kijken wat nodig is. De ondernemer zelf staat aan de stuurknuppel. Scholte: "Ondernemers denken vaak ‘het overkomt me', ‘ik ben aan de goden overgeleverd', ‘ik heb geen idee wat er op me af komt'. Ze hebben jarenlang gevochten, zijn moe gestreden, boos, depressief of aan de drank geraakt. Ik hoor zelfs schrijnende verhalen over ondernemers die op straat zijn beland of zelfmoord hebben gepleegd. In Nederland is er heel weinig opvang voor deze doelgroep. Iedereen mag fouten maken behalve ondernemers. Die krijgen een kruisje achter hun naam, terwijl ze een klankbord nodig hebben om hun boosheid een plek te geven en een nieuwe start te maken."

Doorstarters succesvoller
Wat zijn de voornaamste oorzaken van failliet gaan? Dat kan niemand beter beoordelen dan de curatoren die de boedel afhandelen en rond mogen snuffelen in keuken en koelkast. Uit een enquête van de VU Amsterdam en Panteia/EIM uit 2012 onder 296 curatoren blijkt dat ‘mismanagement en gebrek aan visie' het vaakst wordt genoemd (63 procent). Nummer twee is de ‘slechte algehele economische situatie' (54 procent) en op drie staat ‘slecht financieel inzicht en slechte boekhouding' (33 procent). Vraaguitval, wanbetaling, fraude, gebrek aan kapitaal, gezondheids- en relationele problemen, veranderingen in wet- en regelgeving, verminderde kwaliteit van de producten en toegenomen concurrentie worden ook genoemd, hoewel veel minder vaak dan de top-drie.

Opmerkelijk aan dit lijstje is de mix van controleerbare en niet-controleerbare oorzaken. Met andere woorden: het ene faillissement is verwijtbaar, het andere is toe te schrijven aan toeval, tegenslag en domme pech. Opmerkelijk is overigens ook dat de curatoren vaker controleerbare oorzaken aanwijzen (zoals slecht financieel inzicht) dan oorzaken die niet onder controle van de ondernemer vallen (zoals vraaguitval of veranderingen in wet- en regelgeving). Dat geeft te denken.

Scholte: "Ik weet zeker dat veel faillissementen voorkomen kunnen worden als ondernemers eerder aan de bel trekken. Bij de start van je bedrijf moet je eigenlijk al een exit-strategie hebben voor als het mis gaat. Je kunt ook besluiten te stoppen als het nog kan. Dat is vaak verstandiger want je hebt dan zelf de beslissing genomen. Je blijft in charge. Dat is zoveel beter voor je sociale status en zelfvertrouwen."

En dan? Doorstarters hebben meer kans op succes, en dat is eigenlijk niet meer dan logisch. Scholte: "Zij hebben geleerd en gereflecteerd en kijken wel uit dat ze hetzelfde dansje nog eens doen. Van de ondernemers die terugkomen doet 80 procent na vijf jaar nog steeds zaken. Vergelijk dat percentage eens met starters, waarvan meer dan de helft de eerste vijf jaar niet overleeft."

Meer weten? Kijk op www.feniksgroep.com

recente artikelen

gepubliceerd in diverse (vak)media

Recruiter, check gamingskills in sollicitatie

“Ingewikkelder dan schaken”, beweren sommigen. Dat games als League of Legends en Call of Duty speciale skills vragen, leidt geen twijfel. HR-managers zouden standaard naar gamingskills moeten vragen in sollicitatiegesprekken. Dat kan nieuw talent opleveren.

Lees artikel »

Brandweer-coach Biesot over mentale weerbaarheid

Als je ergens klappen moet kunnen verwerken (om geen burn-out te krijgen) is het wel bij de brandweer. Willem Biesot, coach van De Zwerm Groep, weet er alles van. Al vele jaren traint hij brandweermensen om mentaal weerbaar te worden.

Lees artikel »

Digital natives retailen zonder tussenschakels

De keten kan korter. Dat is de overtuiging van digital natives, bedrijven die online zijn geboren, gegroeid en succesvol geworden. 'Cut out the middle man!'

Lees artikel »

Fujitsu over smart society

Het Japanse tech-bedrijf Fujitsu denkt dat artificial intelligence nu pas rijp is voor ontginning. Een gesprek met Pacal Huijbers.

Lees artikel »

Infrastructuur laat zich eenvoudig plat leggen

Het nieuwe kabinet steekt 95 miljoen euro per jaar in cyberveiligheid. Dat is fijn voor straks maar ondertussen is het prijsschieten. "Inbreken kan op alle fronten", stelt de ethical hacker.

Lees artikel »

Klussers bedienen doe je zo

Intergamma, de franchiseorganisatie van Gamma en Karwei, trekt online twee miljoen bezoekers per week. Hoe krijgt Lieke Luttmer, directeur e-commerce, dat voor elkaar?

Lees artikel »

E-commerce duikt op booming pillenmarkt

Het louche imago lijkt verdwenen. Heel Holland slikt en koopt via internet.

Lees artikel »

Permissioned blockchain: hip en pseudo-innovatief

Kan samen oefenen in afgeschermd ecosysteem bestaande markten en sectoren op hun kop zetten?

Lees artikel »

Installateur negeert robotica

OTIB, Uneto-VNI en allerlei branchegoeroes laten geen kans voorbij gaan om robotica een grote toekomst toe te dichten in de installatiebranche. Pionierende ondernemers zijn echter schaars.

Lees artikel »

Een eeuw vooruit denken: co-creatie op Bouwcampus

In ons land zijn veel stuwen, sluizen en gemalen bijna honderd jaar oud. Ze moeten vervangen worden. Hoe? De Bouwcampus koos voor co-creatie en out of the box-denken.

Lees artikel »